ଚାଣ୍ଡୀଖୋଲ,୧୪/୧୦(କ ବ୍ୟୁ)ଆଜିର ଛାତ୍ର ସମାଜ ହେଉଛି ଆସନ୍ତାକାଲିର ଦେଶର ଭବିଷ୍ୟତ। ଛାତ୍ର ନିର୍ବାଚନ କେବଳ ଏକ ପଦବୀ ହାସଲ କରିବାର ପ୍ରକ୍ରିୟା ନୁହେଁ, ବରଂ ଏହା ଗଣତାନ୍ତ୍ରିକ ଚେତନା, ନେତୃତ୍ୱ ଦକ୍ଷତା ଓ ସାମାଜିକ ଦାୟିତ୍ୱବୋଧର ବିକାଶ ପାଇଁ ଏକ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ମାଧ୍ୟମ।
ଶିକ୍ଷାନୁଷ୍ଠାନ ହେଉଛି ଏପରି ଏକ ପବିତ୍ର ପରିବେଶ, ଯେଉଁଠାରେ ଜଣେ ଛାତ୍ର କେବଳ ପାଠପଢ଼ି ଜ୍ଞାନ ଅର୍ଜନ କରେ ନାହିଁ, ବରଂ ନିଜର ବିଚାରଶକ୍ତି, ବ୍ୟକ୍ତିତ୍ୱ, ନୈତିକତା ଓ ନେତୃତ୍ୱର ଗୁଣକୁ ମଧ୍ୟ ବିକଶିତ କରିଥାଏ। ଏହି ପରିବେଶରୁ ହିଁ ଭବିଷ୍ୟତର ରାଜନେତା, ପ୍ରଶାସକ, ଶିକ୍ଷାବିତ୍, ସମାଜସେବୀ ଓ ଦେଶର ଦାୟିତ୍ୱବାନ ନାଗରିକ ସୃଷ୍ଟି ହୁଅନ୍ତି। ରାଜନୈତିକ କ୍ଷେତ୍ରରେ ସଚେତନ ଓ ବିଚାରଶୀଳ ଯୁବପିଢ଼ିର ଭୂମିକା ସର୍ବଦା ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ। ଶିକ୍ଷା, ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ, ସାମାଜିକ ନ୍ୟାୟ ଓ ଜାତୀୟ ବିକାଶ ଭଳି ବିଭିନ୍ନ ପ୍ରସଙ୍ଗରେ ଯୁବସମାଜର ସକ୍ରିୟ ଅଂଶଗ୍ରହଣ ଗଣତନ୍ତ୍ରକୁ ଅଧିକ ସୁଦୃଢ଼ କରିଥାଏ। ଛାତ୍ର ନିର୍ବାଚନ ଏହି ଅଂଶଗ୍ରହଣର ପ୍ରଥମ ପାହାଚ ହୋଇପାରେ। ଏହା ଛାତ୍ରଛାତ୍ରୀଙ୍କୁ ନିଜର ମତ ପ୍ରକାଶ କରିବା, ଅନ୍ୟର ମତକୁ ସମ୍ମାନ ଦେବା ଏବଂ ଗଣତାନ୍ତ୍ରିକ ପଦ୍ଧତିରେ ନିଷ୍ପତ୍ତି ଗ୍ରହଣ କରିବାର ଶିକ୍ଷା ଦେଇଥାଏ। କିନ୍ତୁ ଏଠାରେ ଏକ ପ୍ରଶ୍ନ ଉଠେ—ଛାତ୍ର ନେତା ହେବାର ପ୍ରକୃତ ଅର୍ଥ କ’ଣ? କେବଳ ନିର୍ବାଚନ ଜିତିବା, ନିଜ ପଛରେ ଅଧିକ ସମର୍ଥକ ଏକାଠି କରିବା କିମ୍ବା ନିଜର ପ୍ରଭାବ ପ୍ରଦର୍ଶନ କରିବା କ’ଣ ନେତୃତ୍ୱର ପରିଚୟ? ନିଶ୍ଚିତ ଭାବେ ନୁହେଁ। ପ୍ରକୃତ ନେତୃତ୍ୱର ପରିଚୟ ହେଉଛି ସେବା, ଶୃଙ୍ଖଳା, ସାହସ, ତ୍ୟାଗ, ସଚ୍ଚୋଟତା ଓ ଦାୟିତ୍ୱବୋଧ। ଅନ୍ୟାୟ ବିରୋଧରେ ସ୍ୱର ଉଠାଇବା ନିଶ୍ଚିତ ଭାବେ ଜଣେ ଛାତ୍ର ନେତାଙ୍କର ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ କର୍ତ୍ତବ୍ୟ। କିନ୍ତୁ ସେହି ସ୍ୱର ଯୁକ୍ତି, ସତ୍ୟ ଓ ଶାନ୍ତିପୂର୍ଣ୍ଣ ପ୍ରତିବାଦ ଉପରେ ଆଧାରିତ ହେବା ଆବଶ୍ୟକ। ହିଂସା, ଭଙ୍ଗାରୁଜା, ଧମକ ଓ ଶିକ୍ଷାନୁଷ୍ଠାନର ଶୈକ୍ଷିକ ପରିବେଶକୁ ନଷ୍ଟ କରିବା କେବେ ମଧ୍ୟ ନେତୃତ୍ୱର ପରିଚୟ ହୋଇପାରିବ ନାହିଁ। ଯେଉଁ ନେତୃତ୍ୱ ଭୟ ସୃଷ୍ଟି କରେ, ତାହା ସାମୟିକ ପ୍ରଭାବ ପକାଇପାରେ; କିନ୍ତୁ ଯେଉଁ ନେତୃତ୍ୱ ବିଶ୍ୱାସ ଓ ଆସ୍ଥା ଜିତେ, ତାହା ଦୀର୍ଘସ୍ଥାୟୀ ପରିବର୍ତ୍ତନ ଆଣିପାରେ। ପ୍ରଶ୍ନ ପଚାରିବା, ଯୁକ୍ତି ଉପସ୍ଥାପନ କରିବା ଓ ଅନ୍ୟାୟର ସମାଲୋଚନା କରିବା ଏକ ସୁସ୍ଥ ଗଣତନ୍ତ୍ରର ମୂଳ ଲକ୍ଷଣ। ଏହା ଶିକ୍ଷାର ପରମ୍ପରାକୁ ଅଧିକ ଶାଣିତ କରିବା ସହିତ ସମାଜକୁ ନୂତନ ଚିନ୍ତାଧାରାରେ ଜାଗ୍ରତ କରେ। ଆଲୋଚନା, ତର୍କ, ଶାନ୍ତିପୂର୍ଣ୍ଣ ଆନ୍ଦୋଳନ ଓ ସାମ୍ବିଧାନିକ ପଦ୍ଧତି ହେଉଛି ଜଣେ ସୁଦକ୍ଷ ଛାତ୍ର ନେତାଙ୍କର ପ୍ରକୃତ ଶକ୍ତି। ମତଭେଦ ଗଣତନ୍ତ୍ରର ଦୁର୍ବଳତା ନୁହେଁ; ବରଂ ପରସ୍ପରର ମତକୁ ସମ୍ମାନ ଦେଇ ସମାଧାନର ପଥ ଖୋଜିବା ହିଁ ଗଣତାନ୍ତ୍ରିକ ପରିପକ୍ୱତାର ପରିଚୟ।
ଛାତ୍ର ନିର୍ବାଚନରେ ବିଜୟ ଯେତିକି ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ, ପରାଜୟକୁ ସମ୍ମାନର ସହ ଗ୍ରହଣ କରିବା ମଧ୍ୟ ସେତିକି ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ। ନିର୍ବାଚନ ଜିତିଥିବା ଛାତ୍ର ଅନ୍ୟମାନଙ୍କର ମତ ଓ ଆଶାକୁ ସମ୍ମାନ ଦେବା ଉଚିତ୍; ସେହିପରି ପରାଜିତ ପ୍ରାର୍ଥୀ ମଧ୍ୟ ଗଣତାନ୍ତ୍ରିକ ନିଷ୍ପତ୍ତିକୁ ସମ୍ମାନ ଦେଇ ସକାରାତ୍ମକ ଭୂମିକା ନିର୍ବାହ କରିବା ଆବଶ୍ୟକ। କାରଣ, ନିର୍ବାଚନର ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ କେବଳ ବିଜୟୀ ନିର୍ଦ୍ଧାରଣ କରିବା ନୁହେଁ; ବରଂ ଦାୟିତ୍ୱବାନ ନାଗରିକ ଓ ନେତୃତ୍ୱର ବିକାଶ କରିବା।
ଆମେ ରାଜନେତା, ଶିକ୍ଷାବିତ୍, ପ୍ରଶାସକ, ବୁଦ୍ଧିଜୀବୀ ଓ ସମାଜସେବୀ—ସମସ୍ତେ ଏହା ମନେ ରଖିବା ଉଚିତ୍ ଯେ, ଛାତ୍ରଛାତ୍ରୀ କେବଳ ଆମ ଦେଶର ଭବିଷ୍ୟତ ନୁହନ୍ତି, ସେମାନେ ବର୍ତ୍ତମାନର ମଧ୍ୟ ଏକ ସକ୍ରିୟ ଓ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ଅଂଶ। ସେମାନଙ୍କୁ ସଠିକ୍ ମାର୍ଗଦର୍ଶନ, ସୁସ୍ଥ ଚିନ୍ତାଧାରା ଓ ନୈତିକ ମୂଲ୍ୟବୋଧର ଶିକ୍ଷା ଦେବା ଆମ ସମସ୍ତଙ୍କର ଦାୟିତ୍ୱ। ଛାତ୍ର ରାଜନୀତିକୁ ବ୍ୟକ୍ତିଗତ ସ୍ୱାର୍ଥ କିମ୍ବା ଅନ୍ଧ ଆନୁଗତ୍ୟର ମାଧ୍ୟମ ନକରି, ଏହାକୁ ସାମାଜିକ ପରିବର୍ତ୍ତନ ଓ ଜନସେବାର ଏକ ସଶକ୍ତ ମଞ୍ଚ ଭାବେ ଗଢ଼ି ତୋଳିବା ଆବଶ୍ୟକ। ଆଜିର ଛାତ୍ର ନେତାମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ଅନେକେ ଆସନ୍ତାକାଲି ଦେଶର ରାଜନୈତିକ ଓ ସାମାଜିକ ନେତୃତ୍ୱ ଗ୍ରହଣ କରିବେ। ତେଣୁ ଛାତ୍ର ଜୀବନରୁ ହିଁ ସେମାନଙ୍କ ମନରେ ସଚ୍ଚୋଟତା, ଦାୟିତ୍ୱବୋଧ, ସହନଶୀଳତା ଓ ମାନବିକତାର ବୀଜ ବୁଣିବା ଆବଶ୍ୟକ। ଆଜି ଶିକ୍ଷାନୁଷ୍ଠାନରେ ଯେଉଁ ମୂଲ୍ୟବୋଧର ମୂଳଦୁଆ ପଡ଼ିବ, ତାହା ଆସନ୍ତାକାଲି ଦେଶର ଶାସନ, ସମାଜ ଓ ଗଣତନ୍ତ୍ରର ଚରିତ୍ରକୁ ପ୍ରଭାବିତ କରିବ।ମୋର ଦୃଢ଼ ବିଶ୍ୱାସ, ଛାତ୍ର ନେତା ହେବା ଯେତିକି ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ, ଜଣେ ଭଲ ମଣିଷ ଓ ଆଦର୍ଶ ନେତା ହେବା ତା’ଠାରୁ ଅଧିକ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ। ପଦବୀ ଜଣଙ୍କୁ ନେତାର ପରିଚୟ ଦେଇପାରେ, କିନ୍ତୁ ତାଙ୍କର ଚରିତ୍ର, କାର୍ଯ୍ୟ, ନିଷ୍ପତ୍ତି ଓ ଲୋକଙ୍କ ପ୍ରତି ଥିବା ଦାୟିତ୍ୱବୋଧ ହିଁ ତାଙ୍କୁ ପ୍ରକୃତ ନେତୃତ୍ୱ ନେବା ସହିତ ଜଣେ ଭଲ ନେତା ଭାବେ ପ୍ରତିଷ୍ଠିତ କରାଏ ।ଆସନ୍ତୁ, ଆମେ ଏପରି ଏକ ଛାତ୍ର ନେତୃତ୍ୱ ଗଢ଼ି ତୋଳିବା, ଯାହା ଯୁବପିଢ଼ିକୁ ଭୟ ନୁହେଁ, ସାହସ ଦେବ; ବିଭେଦ ନୁହେଁ, ଏକତାର ମନ୍ତ୍ର ଶିଖାଇବ; ବିଶୃଙ୍ଖଳା ନୁହେଁ, ସକାରାତ୍ମକ ପରିବର୍ତ୍ତନ ଆଣିବ। ଏପରି ନେତୃତ୍ୱ ହିଁ ଗଣତନ୍ତ୍ରକୁ ସୁରକ୍ଷିତ ରଖିବା ସହିତ ଏକ ସଚେତନ, ସୁସଂସ୍କୃତ ଓ ସମୃଦ୍ଧ ଭାରତ ଗଠନରେ ସହାୟକ ହେବ କାରଣ, ଗଣତନ୍ତ୍ରର ଶକ୍ତି କେବଳ ନିର୍ବାଚନରେ ନୁହେଁ; ଏହାର ପ୍ରକୃତ ଶକ୍ତି ରହିଛି ସଚେତନ ନାଗରିକ, ନୈତିକ ନେତୃତ୍ୱ ଓ ଦାୟିତ୍ୱବାନ ଯୁବପିଢ଼ିରେଅଛି ବୋଲି ବି କେ ଏଜୁ କେସନାଲ ଚାରିଟେବୁଲ ଟ୍ରଷ୍ଟ ଅଧ୍ୟକ୍ଷା୍ ଡ କାମିନି ନାୟକ କହିଛନ୍ତି।