ରାୟଗଡ଼ା, (ଅଜୟ ରଥ)ଅକ୍ଟୋବର ୧୫: ଦୀର୍ଘ ଦିନ ଧରି ଦିବ୍ୟାଙ୍ଗ ଭତ୍ତା ମିଳିବାରେ ଅହେତୁକ ବିଳମ୍ବ ଯୋଗୁଁ ରାୟଗଡ଼ାରେ ଜନଅସନ୍ତୋଷ ତୀବ୍ର ରୂପ ଧାରଣ କରିଛି। ଏହି ସମସ୍ୟାର ସମାଧାନ ପାଇଁ ଆନ୍ଦୋଳନକାରୀମାନେ ତୁରନ୍ତ ସରକାରୀ ହସ୍ତକ୍ଷେପ ଦାବି କରିଛନ୍ତି। ସାମାଜିକ ସୁରକ୍ଷା ବ୍ୟବସ୍ଥାରେ ଦେଖାଦେଇଥିବା ଚରମ ଅବ୍ୟବସ୍ଥା ଯୋଗୁଁ ସମଗ୍ର ଜିଲ୍ଲାରେ ଦିବ୍ୟାଙ୍ଗମାନେ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଦୟନୀୟ ଅବସ୍ଥାରେ କାଳାତିପାତ କରୁଛନ୍ତି। ଏହି ପରିସ୍ଥିତି ଏପରି ସ୍ତରରେ ପହଞ୍ଚିଛି ଯେ, ବକେୟା ଭତ୍ତା ତୁରନ୍ତ ପ୍ରଦାନ ଦାବିରେ ଜିଲ୍ଲାପାଳଙ୍କ କାର୍ଯ୍ୟାଳୟ ପରିସରରେ ନେତୃବୃନ୍ଦ ଏକ ପ୍ରତୀକାତ୍ମକ ଭିକ୍ଷାବୃତ୍ତି ପ୍ରଦର୍ଶନ କରି ପ୍ରତିବାଦ ଜଣାଇଛନ୍ତି। ଜିଲ୍ଲାର ବହୁ ଦିବ୍ୟାଙ୍ଗ ହିତାଧିକାରୀ ୩ ମାସରୁ ଆରମ୍ଭ କରି ୭ ମାସ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ସେମାନଙ୍କର ସାମ୍ବିଧାନିକ ମାସିକ ଭତ୍ତାରୁ ବଞ୍ଚିତ ହୋଇଥିବା ଅଭିଯୋଗ କରିଛନ୍ତି। ଏହି ଅଚଳାବସ୍ଥା ଯୋଗୁଁ ସେମାନଙ୍କ ପରିବାରରେ ଘୋର ଆର୍ଥିକ ଅନଟନ ସହ ଖାଦ୍ୟ ସଙ୍କଟ ଦେଖାଦେଇଛି, କାରଣ ଏହି ବର୍ଗର ଲୋକମାନେ ନିଜର ଦୈନନ୍ଦିନ ଗୁଜୁରାଣ ଓ ଔଷଧ ଖର୍ଚ୍ଚ ପାଇଁ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଭାବେ ଏହି ଭତ୍ତା ଉପରେ ନିର୍ଭରଶୀଳ।
ବିଭାଗୀୟ ଅଧିକାରୀମାନେ ଅଭିଯୋଗ ନିବାରଣ ବ୍ୟବସ୍ଥାକୁ ଲଗାତାର ଅଣଦେଖା କରୁଛନ୍ତି ଏବଂ ଆଇନଗତ ପ୍ରାପ୍ୟକୁ ଉପଯୁକ୍ତ ଅଧିକାର ଭାବେ ନଦେଖି ଦୟା ବୋଲି ଭାବୁଛନ୍ତି ବୋଲି ଆନ୍ଦୋଳନକାରୀମାନେ ଅଭିଯୋଗ କରିଛନ୍ତି। ଏହି ଆନ୍ଦୋଳନର ନେତୃତ୍ୱ ନେଇଥିବା ଓଡ଼ିଶା ବିକଳାଙ୍ଗ ମଞ୍ଚର ଜିଲ୍ଲା ସଭାପତି ରାକେଶ ହିମିରିକା ପ୍ରଶାସନିକ ଅବହେଳା ଯୋଗୁଁ ସୃଷ୍ଟି ହୋଇଥିବା ଚରମ ଦୁର୍ଦ୍ଦଶା ସମ୍ପର୍କରେ ଉଲ୍ଲେଖ କରିଛନ୍ତି। ନିଜେ ବିଗତ ୫ ମାସରୁ ଅଧିକ ସମୟ ଧରି ଭତ୍ତା ପାଇନଥିବାରୁ ଜଣେ ପୂର୍ବତନ ଘରୋଇ ସ୍କୁଲ ଶିକ୍ଷକ ହୋଇ ମଧ୍ୟ ହିମିରିକା ଭୋକ ଉପାସରେ ରହିବାକୁ ବାଧ୍ୟ ହୋଇଥିଲେ ଏବଂ ଲଗାତାର ୫ ଦିନ ଖାଇବାକୁ ନପାଇବା ପରେ ଶୁଭେଚ୍ଛୁମାନଙ୍କ ସହାୟତାରେ ବଞ୍ଚି ରହିଥିବା ପ୍ରକାଶ କରିଛନ୍ତି।
“ଯେତେବେଳେ ସରକାରୀ ସାମାଜିକ ସୁରକ୍ଷା ବ୍ୟବସ୍ଥା ଭୁଶୁଡ଼ି ପଡ଼େ, ସେତେବେଳେ ଦିବ୍ୟାଙ୍ଗମାନଙ୍କଠାରୁ ସେମାନଙ୍କର ଗୁଜୁରାଣ ଏବଂ ଆତ୍ମସମ୍ମାନ ଛଡ଼ାଇ ନିଆଯାଏ,” ପ୍ରଦର୍ଶନ ସମୟରେ ହିମିରିକା କହିଛନ୍ତି। “ଆମେ କୌଣସି ଦୟା କିମ୍ବା ଦାନ ମାଗୁନାହୁଁ; ଆମେ କେବଳ ଆମର ନ୍ୟାଯ୍ୟ ଓ ଆଇନଗତ ପ୍ରାପ୍ୟ ଠିକ୍ ସମୟରେ ପ୍ରଦାନ କରିବାକୁ ଦାବି କରୁଛୁ।”
ଏହି ସଙ୍କଟ ସାମାଜିକ କଲ୍ୟାଣ ବଣ୍ଟନ ବ୍ୟବସ୍ଥାରେ ଥିବା ବ୍ୟାପକ ସାଂଗଠନିକ ତ୍ରୁଟିକୁ ସାମ୍ନାକୁ ଆଣିଛି। ନାମ ପ୍ରକାଶ ନକରିବା ସର୍ତ୍ତରେ ଜଣେ ଜିଲ୍ଲାସ୍ତରୀୟ ପ୍ରଶାସନିକ ଅଧିକାରୀ ସ୍ୱୀକାର କରିଛନ୍ତି ଯେ, କେୱାଇସି (KYC) ଯାଞ୍ଚ ସମସ୍ୟା ଏବଂ ତଥ୍ୟଗତ ତ୍ରୁଟି ଯୋଗୁଁ ବ୍ୟାପକ ଭାବେ ଭତ୍ତା ପ୍ରଦାନ ବନ୍ଦ ରହିଛି। ସେବାକୁ ସହଜ କରିବା ପରିବର୍ତ୍ତେ ଏହି କଠୋର ଡିଜିଟାଲ୍ ନିୟମାବଳୀ ବାୟୋମେଟ୍ରିକ୍ ପ୍ରମାଣୀକରଣ ଏବଂ ଡକ୍ୟୁମେଣ୍ଟ୍ କେନ୍ଦ୍ରଗୁଡ଼ିକୁ ପହଞ୍ଚିବାରେ ଅସମର୍ଥ ଥିବା ଦିବ୍ୟାଙ୍ଗମାନଙ୍କ ପାଇଁ ଏକ ବଡ଼ ପ୍ରତିବନ୍ଧକ ସାଜିଛି। ତ୍ରୁଟି ସଂଶୋଧନ ପ୍ରକ୍ରିୟା ପାଇଁ ହିତାଧିକାରୀମାନଙ୍କୁ ବିଭାଗ ପକ୍ଷରୁ ସର୍ବନିମ୍ନ ସହାୟତା ବା ମାର୍ଗଦର୍ଶନ ମିଳୁନାହିଁ, ଯାହାଫଳରେ ସେମାନେ କୌଣସି ସୁବିଧାଜନକ ଅଭିଯୋଗ ନିବାରଣ ବ୍ୟବସ୍ଥା ନପାଇ ଅସହାୟ ହୋଇପଡ଼ିଛନ୍ତି। ଏହାସହ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ କଲ୍ୟାଣକାରୀ ଯୋଜନା ଓ ସରକାରୀ ସହାୟତା ସମ୍ପର୍କରେ ସମ୍ପୃକ୍ତ ଲୋକଙ୍କୁ ସଠିକ୍ ସୂଚନା ଦିଆଯାଉନଥିବା ଆନ୍ଦୋଳନକାରୀମାନେ ଅଭିଯୋଗ କରିଛନ୍ତି। ଏପରିକି ‘ବିଶ୍ୱ ଧଳାବାଡ଼ି ଦିବସ’ ଭଳି ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ଦିବସରେ ମଧ୍ୟ ସ୍ଥାନୀୟ ପ୍ରଶାସନ ପକ୍ଷରୁ କୌଣସି ସହଭାଗିତା କରାଯାଇନଥିବା ଦର୍ଶାଯାଇଛି। ସବୁଠାରୁ ଦୁଃଖଦ ବିଷୟ ହେଉଛି, ଜିଲ୍ଲାପାଳଙ୍କ କାର୍ଯ୍ୟାଳୟ ପରିସରରେ ଏଭଳି ପ୍ରତୀକାତ୍ମକ ଭିକ୍ଷାବୃତ୍ତି ପ୍ରତିବାଦ ସତ୍ତ୍ୱେ କୌଣସି ସରକାରୀ ଅଧିକାରୀ ଦିବ୍ୟାଙ୍ଗମାନଙ୍କ ସହ ଆଲୋଚନା କରିବାକୁ ଆଗେଇ ଆସିନଥିଲେ।
ଓଡ଼ିଶା ବିକଳାଙ୍ଗ ମଞ୍ଚ ପକ୍ଷରୁ ଜିଲ୍ଲା ପ୍ରଶାସନ ତଥା ରାଜ୍ୟ ସରକାରଙ୍କ ନିକଟରେ ନିମ୍ନଲିଖିତ ଦାବିଗୁଡ଼ିକ ଉପସ୍ଥାପନ କରାଯାଇଛି:
- ପ୍ରଭାବିତ ହିତାଧିକାରୀମାନଙ୍କୁ ବିଗତ ୩ରୁ ୭ ମାସର ସମସ୍ତ ବକେୟା ଭତ୍ତା ତୁରନ୍ତ ଏବଂ ଜରୁରୀକାଳୀନ ଭିତ୍ତିରେ ପ୍ରଦାନ।
- ତୃଣମୂଳ ସ୍ତରରେ ପ୍ରତି ମାସରେ ଏକ ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ କ୍ୟାଲେଣ୍ଡର ଅନୁଯାୟୀ ନିୟମିତ ଭତ୍ତା ବଣ୍ଟନ ବ୍ୟବସ୍ଥା ନିଶ୍ଚିତ କରିବା।
- ଦିବ୍ୟାଙ୍ଗମାନଙ୍କ ଉପରେ ବୋଝ ନଲଦି ଆଧାର ସଂଯୋଗ, କେୱାଇସି ଏବଂ ବାୟୋମେଟ୍ରିକ୍ ତ୍ରୁଟି ସଂଶୋଧନ ପାଇଁ ବ୍ଲକ ତଥା ପଞ୍ଚାୟତ ସ୍ତରରେ ଭ୍ରାମ୍ୟମାଣ ପ୍ରଶାସନିକ ଶିବିର ଆୟୋଜନ।
- ଭତ୍ତା ସମସ୍ୟାର ସମାଧାନ ତଥା ତଦାରଖ ପାଇଁ ଜିଲ୍ଲା ସାମାଜିକ ସୁରକ୍ଷା କାର୍ଯ୍ୟାଳୟରେ ଏକ ସ୍ୱତନ୍ତ୍ର ହେଲ୍ପଲାଇନ୍ ଏବଂ ସକ୍ରିୟ ଅଭିଯୋଗ ନିବାରଣ କେନ୍ଦ୍ର ସ୍ଥାପନ।
ସାମାଜିକ ଅଧିକାର କର୍ମୀମାନେ ଚେତାବନୀ ଦେଇଛନ୍ତି ଯେ, ଯଦି ତୁରନ୍ତ ପ୍ରଶାସନିକ ସଂସ୍କାର ଏବଂ ଜରୁରୀକାଳୀନ ଭତ୍ତା ପ୍ରଦାନ ନକରାଯାଏ, ତେବେ ସରକାରଙ୍କ ଦିବ୍ୟାଙ୍ଗ କଲ୍ୟାଣ ଯୋଜନାର ମୂଳ ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଭାବେ ବ୍ୟାହତ ହେବ।